Kadınlar Tek Başlarına Namaz Kılarken Başlarını Örtmeseler Olur mu ?Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kadınlar Tek Başlarına Namaz Kılarken Başlarını Örtmeseler Olur mu ?

Soru: ” Bayanlar için örtünmek Kur’anı kerim de dışarı çıkarken kaydıyla mecbur tutulmaktadır. Ancak bir kadın evde mahremleri yanında başını örtmeyebilir veya Ramazan ayında oruçlu iken evde başı açık olabiliyor. Bu böyleyken, bir bayan tek başına evde namaz kılarken neden başını örtmek zorunda oluyor. Kadın için örtülmesi zorunlu olan kısımları mahremi olmayanlara karşı örtmek zorunda ise namaz kılarken Allah’a karşı neden örtünmek zorunda. ”

Kızıma arkadaşları bu şekilde bir soru yöneltmişler. Kızım da cevap verememiş. Kızımın kafasında oluşturulan bu şüpheli soruya cevap vermek için konuda sizden yardım alabilir miyim ?

Cevap 1: Evde tek başına kadınların baş açık olarak namaz kılabileceklerini söylemek doğru bir yaklaşım değildir

Namazda örtülmesi gereken yerler dinî kaynaklarda setr-i avret başlığı altında incelenmiştir. Setr-i avret, namazın şartlarından biri olup, namazda avret yerlerinin örtülmesi anlamına gelmektedir. Avret kavramı ise, bir zaruret bulunmaksızın insan vücudunda açılması helal olmayan, namazda ve namaz dışında örtülmesi farz ve başkalarınca bakılması haram olan yerleri ifade etmektedir.

Avret mahallinin kapsamı, erkeğe ve kadına göre farklılık arz eder. Erkeğin avret yeri, Hanefî, Malikî, Şafiî ve Hanbelîlerin oluşturduğu cumhuru fukahaya göre göbekle diz kapağı arasıdır. Hanefîler diz kapağını da avret mahalline dahil etmişlerdir. Hz. Peygamber bir hadisinde, “Müslüman erkeğin uyluğu avrettir.” buyurmuştur (Ahmed, III/478). Diğer bir hadiste de, erkeğin örtülmesi farz, bakılması haram olan yerlerinin “göbeği ile diz kapağı arası” olduğu belirtilmiştir (Ebû Davûd, “Libas”, 37; Dârekutni, I, 230,231).

Hanefî, Malikî ve Şafiîlerle, Hanbelîlerdeki hakim görüşe göre, kadının el ve yüz dışında kalan bütün bedeni örtmesi gerekir. Hanefî mezhebindeki bir görüşe göre ayaklar da avret kapsamı dışında tutulmuştur. Şafiî ve Hanbelî mezheplerinde kadının namazda örtmesi gereken yerlere ayak da dahil edilirken Hanefî mezhebinde kadının çıplak ayaklı olarak namaz kılması caiz görülmüştür.

Bu görüş ayrılıklarının sebebi “Onlar (kadınlar), kendiliğinden görünenler hariç, zinetlerini göstermesinler” (Nûr, 24/31) ayetindeki “kendiliğinden görünenler hariç” ifadesiyle ilgili farklı yorumlardır.

 

 

Bütün mezheplere göre, kadınların namazda başlarını örtmeleri gerekir. Hz. Aişe’nin rivayetine göre Ebû Bekir’in kızı Esma, üzerinde ince bir elbise olduğu halde Rasûlullah’ın huzuruna girmiş, Hz. Peygamber de ondan yüzünü çevirerek, “Ey Esma! Kadın ergenlik çağına ulaşınca, -el ve yüzünü işaret ederek- şurası ve şurası müstesna artık onun –yabancılar tarafından görülmesi doğru olmaz.” buyurmuştur (Ebû Davûd, “Libas”, 34).

Başka bir hadiste de, “Allah ergenlik çağına ulaşan kadının başörtüsüz olarak kıldığı namazını kabul etmez.” buyurmuştur (Hakim en-Neysabûrî, Müstedrek, I, 251; Ebu Dâvûd, Salat, 85, No: 641, I, 422; Tirmizî, Salat, 277, No: 377, II, 215; İbn Mâce, Tahâre, 132, No: 655, I, 214; Ahmed b. Hanbel, Müsned, VI,150, 218, 259. İbn Huzeyme, hadisin sahih; Tirmizî, Hasen; Hakem ise Müslim’in şartlarına göre sahih olduğunu söylemiştir).

Bu hadisler buluğ çağına ermiş Müslüman bir hanımın namaz kılarken saçlarını ve diğer avret mahallini örtmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Ayrıca hadis kaynaklarında Peygamber eşlerinin evlerinde baş örtüsü ile namaz kıldıklarını (Malik, Salat, 10. No: 35-36), Hz. Peygamber’in başı açık namaz kılan genç kızlara müdahale ettiğini ve buluğa eren kadınların başlarını örterek namazlarını kılmaları gerektiğini bildiren hadisler yer almaktadır (Ahmed, VI, 96, 236, 238; Tirmizî, Salat, 84, No: 640, I, 420; Ebu Davud, Salat, 85, No: 642, I, 422). Hz. Peygamber zamanından günümüze kadar uygulama böyle olduğu gibi, İslam toplumunun ortak görüşü de bu yöndedir.

Yukarıda zikredilen açıklamalar ışığında;

Namazda ve namaz dışında örtülmesi gereken avret mahallinin erkeklerde diz kapağı ile göbek arası, kadınlarda ise, el, yüz ve ayaklar dışındaki bütün beden olduğu ve namaz kılarken, bu uzuvların vücut hatlarını belli etmeyecek ve rengini göstermeyecek nitelikte bir elbise (örtü) ile örtülmesi gerektiği anlaşıldığından, kadınların baş açık olarak namaz kılmalarının caiz değildir baş açık kalamazlar

 

 

 

 

Cevap 2: Kızınızın zihninde oluşan şüphenin giderilmesi için meseleyi örtünmenin mahiyeti, namazın hakikati ve Allah’a (cc) karşı edep başlıkları altında, ilmi bir çerçevede ele almak gerekir.

İslam’da örtünme (tesettür) tek boyutlu bir emir değildir. İki ayrı bağlam vardır…

1) İnsanlara karşı örtünme (sosyal tesettür).

2) Allah’a (cc) ibadet esnasında örtünme (ibadet adabı).

 

Bu ikisi aynı hükme ve aynı gerekçeye dayanmaz.

Kur’an’da kadınların yabancı erkeklere karşı örtünmesi açıkça emredilmiştir. “Mümin kadınlara söyle; gözlerini sakınsınlar, iffetlerini korusunlar ve ziynetlerini kendiliğinden görünen kısmı müstesna açmasınlar. Başörtülerini yakalarının üzerine vursunlar…” (24/Nur-31)

Bu emir bakış, fitne, edep ve toplum düzeni ile ilgilidir. Bu sebeple, kadın evde mahremleri yanında başını açabilir. Tek başına iken veya kadınlar arasında örtünmek zorunda değildir. Bazı alimler kadınlar arasında başörtüsünün takılmamasını “mümine kadınlar” şartı ile de ifade etmişlerdir. Yani mümine olmayan kadınların yanında da başlarını örtmelidir diyenlerde olmuştur. Bu, örtünmenin insanlara yönelik yönüdür.

Namaz ise, Kur’an’ın ifadesiyle sıradan bir fiil değil, kulun Allah’ın (cc) huzuruna çıkmasıdır: “Namazı dosdoğru kılın.” (2/Bakara-43)

Namazda kişi, insanlara değil doğrudan Allah’a (cc) yönelir. Onun huzurunda durur. Bu sebeple namazın kendine mahsus şartları ve edepleri vardır. Bunlardan biri de setr-i avrettir. Setr-i avret namazın şartıdır.

Fıkıh ilminde namazın sahih olması için şartlar vardır. Abdest, vakit, kıble, setr-i avret (örtünme). Kadın için namazda avret, yüz ve eller hariç bütün bedendir. Bu hüküm Kur’an’ın genel edep prensibine ve Resulullah’ın (sav) sünnetine dayanır. “Allah, hayız görmüş (ergen) kadının namazını başörtüsüz kabul etmez.” (Tirmizi) Bu hadis, meselenin temel delilidir.

“Allah’a karşı neden örtünme?” Bu soru zahiren mantıklı gibi görünse de bir kavram yanılgısı içerir. Çünkü, örtünme Allah (cc) görmesin diye değil, Allah’ın (cc) emrine ve huzuruna edep için yapılır. Allah (cc) zaten her hâlimizi görmektedir: “O, gözlerin hain bakışını da, kalplerin gizlediğini de bilir.” (40/Mü’min-19) O hâlde mesele “Allah (cc) görür mü?” meselesi değildir. Mesele kulun Rabbine karşı takındığı hâl ve saygıdır.

Günlük hayatta serbest olan şeyler namazda yasaklanabilir. Bu durum sadece örtünmeye mahsus değildir. Konuşmak normalde helaldir, namazda konuşmak namazı bozar. Yemek içmek helaldir, namazda haramdır. Yürümek helaldir, namazda geçersizdir. Çünkü namaz, günlük hayat değildir, badet hâlidir. Aynı şekilde, evde başı açık olmak caizdir. Namazda başı açık olmak caiz değildir. Bu bir çelişki değil, ibadetin kendine has disiplinidir.

Kadın için başörtüsü namazın ziyneti ve edebidir. “Ey Âdemoğulları! Her mescide gidişinizde ziynetinizi alın.” (7/A‘râf-31)

Âlimler bu ayeti şöyle açıklamıştır; “Ziynet”ten maksat, avreti örten, temiz ve edepli kıyafettir. Kadın için başörtüsü, namazın süsü, huzur adabı, kulluk bilincinin ifadesidir.

Allah’u Teâlâ kızınıza ilim, size basiret nasip etsin… Allah’a (cc) emanet olun. Hayırla kalın. Vesselâm.

 

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Başa dön tuşu